İŞ SAĞLIĞI

1.Yangın nedir? Yangın çeşitleri, söndürme yöntemleri ve kullanılan söndürücü
hakkında bilgi veriniz.
 YANMA: yakıt olarak bilinen bir maddenin oksidasyonu gerektiren kimyasal bir
reaksiyondur.
Daha açık ifadeyle yanma; maddenin, ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir
olaydır.
Yanma olayının oluşabilmesi için
 Madde
 Isı
 Oksijen(yangının çıkması için %16 oksijen yeterlidir.)
Bir arada olması gerekir.
 YANGIN ÇEŞİTLERİ:
A Sınıfı Yangınlar: Katı madde yangınlarıdır. Bunlar odun, kumaş, kâğıt gibi
maddelerdir.
B Sınıfı Yangınlar: Yanabilen sıvılar bu sınıfa girer. Benzin, yağ, alkol, tiner ve boya
gibi yanabilen sıvılardır.
C Sınıfı Yangınlar: Likit petrol gazı, hava gazı, hidrojen, metan, propan gibi
yanabilen çeşitli gazların yanması ile oluşan yangınlardır.
D Sınıfı Yangınlar: Yanabilen metallerin ve alaşımların (Magnezyum, Sodyum,
Alüminyum gibi) yanmasıyla meydana gelen yangınlardır.
E Sınıfı Yangınlar: Elektrikli cihazlarda veya elektrik tesisatında meydana gelen
arızalardan kaynaklı yangınlardır.
F Sınıfı Yangınlar: Hayvansal ve bitkisel içerikli yemeklik yağ yangınlarıdır. Yangın
sınıfları içerisinde söndürülmesi en zor sınıftır.
 SÖNDÜRME YÖNTEMLERİ:
A) Soğutarak Söndürme
Su ile soğutma: Suyun elverişli fiziksel ve kimyasal özelliği yanıcı maddeyi boğma
ve yanıcı maddeden ısı alarak yangının söndürülmesinde en büyük etken olmaktadır.
Yanıcı maddeyi dağıtma: Yanan maddenin dağıtılmasıyla yangın nedeni olan yüksek
ısı da bölünür, bölünen ısı düşer ve yangın yavaş yavaş söner. Akaryakıt yangınlarında
bu yöntem uygulanmaz.
B) Havayı Keserek Söndürme
Örtme: Katı maddeler (toprak, kum, halı vb.) ve kimyasal bileşikler (klor, azot, köpük
vb.) kullanılarak yanan maddenin oksijen ile temasının kesilmesi ile yapılan
söndürmedir.
Oksijensiz bırakma: Yangının oksijenle temasının kesilmesi veya azaltılması
amacıyla yapılan işlemdir. Özellikle kapalı alanlarda oluşan yangınlarda uygulanır.
Yanıcı maddenin ortadan kalkması: Yangına sebep olan yanıcı maddenin ortadan
kalkması sonucu yangının söndürülmesidir.
 KULLANILAN SÖNDÜRÜCÜLER:
Su: Ateşi söndüren maddeler arasında en önemlisi sudur.
Kum: Yanıcı maddelerin oksijenle ilişkisinin kesilerek söndürülmesinde
kullanılmaktadır.
Karbondioksit Gazı (CO2): Yanan maddenin üzerini kaplayan karbondioksit gazı
yanıcı maddeyi oksijensiz bırakarak yangını söndürür. Genellikle çelik tüpler içinde ve
basınç altında sıvı halde bulunur. Bu gazla hava akımının olduğu yerlerde yangının
söndürülmesi oldukça zordur.
Kuru Kimyasal Toz: Kimyasal tozlar, türlerine göre A, B ve C sınıfı yangınları etkin
bir şekilde söndürülebilmektedir.
Köpük: Köpük yanan yüzeyi tamamen kaplar. Bunun sonucu olarak da hava ile
teması keser ve ayrıca soğutma özelliğinin olması nedeniyle yangın söndürücü olarak
kullanılır.
Holokarbonlu Yangın Söndürme Maddeleri: Sıvı veya gaz halinde bulunmaları,
yanıcı madde ve oksijenin kimyasal reaksiyonunu bozmaları nedeniyle yangın
söndürücü olarak kullanılırlar. Söndürme anında araç ve donanıma zarar vermeyen
maddelerdir.
2.Meslek hastalığı nedir? Çalışma ortamında karşılaşılan riskler (fiziksel, kimyasal,
biyolojik, ergonomik, psikososyal ve sosyal güvenlik ile ilgili) nelerdir?
Meslek hastalığı: Çalışma ortamına özgü etiyolojik etkenle karşılaşma sonucu meydana
gelen hastalıklara meslek hastalığı adı verilir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 11/b maddesinde Meslek Hastalığı:
"Sigortalının çalıştığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları
yüzünden uğradığı geçici ve sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri" olarak
tanımlanmaktadır.
Çalışma ortamında karşılaşılan riskler;
Fiziksel Riskler:

Aydınlatma

Isı

Elektrikli ve elektronik cihaz kullanımı

Titreşim-vibrasyon

Gurultu

İyonize radyasyon
Kimyasal Riskler:

Anestezik maddeler

Farmostatik maddeler

Sitotoksik ilaçlar

Sterilize edici maddeler

Civa

Lateks
Biyolojik Riskler:

AIDS (HIV)

Hepatit B (HBV)

Tüberküloz

Rubella

Cytomegalo virüs

Diğer bulaşıcı hastalıklar
Ergonomik Riskler:

Uygun olmayan çalışma ortamı dizaynından kaynaklanan kazalar,

Hasta taşıma, postur bozukluğuna bağlı bel-sırt ağrıları,

Uzun süre ayakta kalmaya bağlı varisler
Psikolojik Riskler:

İlaç-alkol-madde bağımlılığı,

Stres,

Tek başına çalışma

Vardiyalı çalışma

Aşırı-uzun çalışma

Tükenmişlik
Sosyal Güvenlik Riskleri:

İşsizlik

Düşük ücret

Lojman-kreş vb olanaklarının olmayışı

Mesleki riskler